Ontslag nemen of krijgen: dit moet je weten

Op deze pagina

Klaar om te solliciteren?

Heb je ondertussen genoeg inspiratie opgedaan? Ontdek onze vacatures en solliciteer direct online op jouw favoriet.

Ontslag: niet het leukste onderwerp. Tenminste, als we het hebben over ontslagen worden. Je kunt natuurlijk ook zelf ontslag nemen, bijvoorbeeld omdat je aan een nieuwe uitdaging gaat beginnen, en dan ben je vaak juist blij dat je van die baan af bent. Toch komt er ook in dat geval een hoop bij kijken: je moet een ontslaggesprek aanvragen, een ontslagbrief schrijven, een exitgesprek voeren… We begrijpen goed dat je met vragen zit, vandaar dit artikel. Naast tips voor ontslag nemen, vertellen we je ook wat er allemaal komt kijken bij ontslag krijgen. Wat zijn geldige redenen voor ontslag? Wat is het ontslagrecht? En heb je recht op een ontslagvergoeding? Info die niet alleen kan helpen om zoveel mogelijk uit je ontslag te halen, maar ook belangrijk is voor een goede afhandeling tussen jou en de werkgever.

Alle vacatures

Welke redenen voor ontslag zijn er?

Een werkgever neemt nooit zomaar afscheid van je, daar is altijd een reden voor. Soms is het je eigen schuld dat je ontslagen wordt, maar dat is lang niet altijd het geval. We hebben de verschillende redenen voor ontslag hieronder voor je op een rij gezet.

Je contract wordt niet verlengd

Als je een tijdelijk contract hebt, staat daar altijd een einddatum in waarop de arbeidsovereenkomst afloopt. De werkgever kan het contract voor die datum verlengen, maar ook laten aflopen. Als je contract niet wordt verlengd, hoeft dat niet te betekenen dat je je werk niet goed deed. Misschien ging het bijvoorbeeld om een tijdelijk project en is er nu geen werk meer voor je.

Ontslag met wederzijds goedvinden

Bij ontslag met wederzijds goedvinden stelt de werkgever voor om het dienstverband te beëindigen, en stem jij daarmee in. Omdat het idee bij de werkgever vandaan komt, heb je recht op een WW-uitkering. Ook heb je de mogelijkheid om afspraken te maken over hoe en wanneer de samenwerking stopt. Denk aan afspraken over je laatste werkdag en de financiële afhandeling.

Ontslag in proeftijd

Soms verloopt een samenwerking tussen werkgever en werknemer minder goed dan gehoopt. Als de werkgever daar al snel achter komt, kan hij kiezen voor ontslag in de proeftijd. Tijdens deze eerste maand(en) geldt er geen opzegtermijn en kan de arbeidsovereenkomst op elk moment worden ontbonden. Andersom geldt trouwens hetzelfde: ook jij als werknemer kan tijdens de proeftijd per direct je contract opzeggen.

Ontslag op staande voet

Voor ontslag op staande voet moet je je behoorlijk misdragen. Fraude plegen, stelen en liegen over je diploma’s zijn een aantal redenen om een werknemer per direct te ontslaan. Je mag dan niet meer komen werken en krijgt ook geen loon meer.

Ontslag tijdens ziekte

Ontslagen worden tijdens ziekte, mag dat wel? Ziekte mag geen reden zijn voor ontslag, net als bijvoorbeeld een zwangerschap. Tijdens de eerste 2 jaar van je ziekte mag de werkgever je niet ontslaan. Maar er zijn uitzonderingen. Als je ziek bent en je contract loopt af, hoeft de werkgever die niet te verlengen. Ook het niet meewerken aan je re-integratie of het weigeren van passend vervangend werk zijn geldige redenen voor ontslag. Tot slot kan de werkgever je ook ontslaan als je niet langdurig, maar wel regelmatig ziek bent en jouw afwezigheid ervoor zorgt dat het werk van je collega’s of het productieproces onder druk komt te staan.

Ontslag om bedrijfseconomische reden

Dit is typisch zo’n voorbeeld van een reden voor ontslag waar je niks aan kunt doen. Als je om bedrijfseconomische redenen wordt ontslagen, gaat het financieel gezien niet goed met bedrijf waar je werkt. Het bedrijf kan dan besluiten om te reorganiseren, en met een beetje pech komt jouw functie dan te vervallen. Je werkgever mag dit alleen doen als hij een ontslagvergunning heeft gekregen van het UWV.

Ontslag bij faillissement

Deze reden spreekt voor zich: als jouw werkgever diep in de schulden zit en failliet wordt verklaard, vervalt ook jouw baan. Bij een faillissement staan alle werknemers op straat.
 

Ontslagrecht: wat is het en wat heb je eraan?

Kort gezegd bestaat het ontslagrecht uit alle regels en afspraken die ervoor zorgen dat je werkgever je niet zomaar mag ontslaan. Denk hierbij aan een opzegtermijn, zodat je werkgever je nooit vandaag kan vertellen dat je vanaf morgen geen werk meer hebt (tenzij je nog in je proeftijd zit of het zo bont maakt dat je op staande voet wordt ontslagen). Andersom gelden er voor jou als werknemer ook regels over ontslag nemen. Het ontslagrecht biedt jou en de werkgever dus een stukje zekerheid en zorgt ervoor dat jullie volgens de regels en op een eerlijke manier uit elkaar gaan.

Ontslagprocedure via het UWV of de kantonrechter

Het ontslagrecht is er ook voor als jij en je werkgever het niet met elkaar eens zijn over het ontslag. Ontslag met wederzijds goedvinden is dan niet mogelijk, waardoor je werkgever het ontslag aanvraagt via het UWV of de kantonrechter. Wanneer is dit het geval?

Ontslag via UWV

Als de werkgever je wilt ontslaan vanwege bedrijfseconomische redenen of langdurige ziekte, kan hij daarvoor toestemming vragen bij het UWV. Bij de aanvraag van de ontslagvergunning moet je werkgever de reden van het ontslag onderbouwen. Je krijgt daarna zelf twee weken de tijd om op de ontslagaanvraag te reageren en hoort vervolgens binnen vier weken wat de beslissing van het UWV is. Als je het niet eens bent met die beslissing, kun je naar de kantonrechter stappen.

Ontslag via kantonrechter

Voor alle overige redenen voor ontslag kan de werkgever een ontslagprocedure bij de kantonrechter starten. Er is in dat geval vaak sprake van een verstoorde arbeidsrelatie of disfunctioneren. Je hebt je bijvoorbeeld misdragen op de werkvloer, je hebt gelogen of bent onder werktijd continu met privézaken bezig. Je werkgever legt dan een verzoek neer bij de kantonrechter om het arbeidscontract te ontbinden. Gaat de kantonrechter hier in mee en ben jij het daar niet mee eens? Dan kun je in hoger beroep gaan en volgt er een nieuwe beslissing over het ontslag van het gerechtshof.

Ontslagvergoeding

Ook de ontslagvergoeding of transitievergoeding maakt deel uit van het ontslagrecht. Je krijgt deze financiële vergoeding als je werkgever besluit om je contract te beëindigen of niet te verlengen, tenzij je wordt ontslagen omdat je iets hebt gedaan wat niet door de beugel kan. Zowel vaste als tijdelijke werknemers krijgen een ontslagvergoeding. Benieuwd naar de hoogte van de vergoeding? Die hangt af van de hoogte van je maandsalaris en de duur van het dienstverband. De transitievergoeding bij ontslag is in ieder geval nooit hoger dan €84.000 bruto. Op transitievergoeding.nl bereken je eenvoudig wat jij kunt verwachten.
 

Zelf ontslag nemen

Zelf ontslag nemen is natuurlijk beter dan ontslagen worden, zeker als er een leuke nieuwe uitdaging op je wacht. Maar dat betekent niet dat het niet spannend is om je contract op te zeggen. En hoe neem je eigenlijk ontslag? We hebben de belangrijkste stappen voor je op een rijtje gezet, zodat je op een professionele manier ontslag kunt nemen en alles netjes afsluit met je werkgever.

Kondig je ontslag aan tijdens een ontslaggesprek

Het is belangrijk dat je manager als eerste op de hoogte is van je vertrekplannen. Plan daarom een ontslaggesprek met hem of haar in om het nieuws te vertellen. Zo geef je je werkgever genoeg tijd om vervanging te zoeken en kun je eventueel meteen vragen om een referentie of aanbevelingsbrief. Geef in het gesprek aan dat je je huidige werkzaamheden goed wilt afronden. Bespreek wat je de komende periode nog gaat doen en hoe je je werk kunt overdragen. Laat je tijdens het ontslaggesprek nooit negatief uit over je werk(gever) en collega’s. Zo laat je een goede indruk achter en gaan jullie positief uit elkaar.

Houd rekening met de opzegtermijn

Waarschijnlijk heb je het er tijdens het ontslaggesprek met je werkgever al over gehad: de opzegtermijn. Je kunt natuurlijk niet van de ene op de andere dag stoppen met je huidige baan. Hoe lang jouw opzegtermijn is, hangt af van het type contract, hoe lang je al in dienst bent en eventuele afspraken die je met je werkgever hebt gemaakt. Zeker als je al een nieuwe uitdaging hebt gevonden, is het belangrijk om uit te zoeken hoe lang jouw opzegtermijn is. Zo kun je op basis daarvan een startdatum met je nieuwe werkgever afspreken.

Schrijf een ontslagbrief

Hoewel je werkgever nu op de hoogte is, moet je je contract ook nog formeel opzeggen met een ontslagbrief. Hierin zet je in ieder geval per wanneer je wilt opzeggen en tot wanneer je dus nog in dienst bent. Je kunt de brief persoonlijker maken door erin te zetten waarom je ontslag neemt en hoe je de tijd bij de werkgever hebt ervaren, maar dit is niet verplicht. Vergeet niet om de ontslagbrief te ondertekenen.

Het exitgesprek

Voordat je vertrekt, wil je werkgever waarschijnlijk nog een laatste keer met je om de tafel voor een exitgesprek. Hierin vraagt hij bijvoorbeeld waarom je hebt besloten om ontslag te nemen, omdat hij wil voorkomen dat er in de toekomst eventueel nog meer medewerkers om dezelfde reden vertrekken. Het is belangrijk dat je eerlijk bent tijdens het exitgesprek, maar probeer je grootste frustraties binnen te houden. Het is wel zo prettig voor iedereen als jullie op een goede manier uit elkaar gaan.
 

Ontslagen, wat nu?

Als je wordt ontslagen, komt er veel op je af. Wat je moet doen en waar je recht op hebt, hangt af van de reden voor het ontslag en of je akkoord gaat met het ontslag. Meestal heb je recht op een ontslagvergoeding en een WW-uitkering. Om die uitkering te krijgen en te behouden, moet je wel actief op zoek gaan naar nieuw werk: je hebt een sollicitatieplicht. Meer over jouw rechten en plichten na ontslag lees je op onze pagina over werkloosheid.
 

Alle sollicitatietips

Opzegtermijn bij ontslag

Jouw werkgever kan je niet van de ene op de andere dag op straat zetten. Alleen in je proeftijd geldt er geen opzegtermijn. Ook ontslag op staande voet geldt per direct, maar daarvoor moet je het wel heel bont gemaakt hebben. Heb je een vast contract? Dan heeft de werkgever een opzegtermijn van minstens 1 maand. Hoe langer je bij een werkgever werkt, hoe langer de opzegtermijn. Een tijdelijk contract eindigt in principe op de einddatum en kan alleen tussentijds worden opgezegd als de werkgever hier iets over in het contract heeft gezet. Als de werkgever jouw contract niet wilt verlengen, moet hij je dit tijdig laten weten. Dit heet een aanzegtermijn.

Ben jij ontslagen en wil je graag zo snel mogelijk aan de slag met een nieuwe baan? Of wil je weg bij je huidige werkgever omdat je toe bent aan een nieuwe uitdaging? Start jouw zoektocht dan vandaag nog op Jobbird en ontdek wat onze vacatures jou te bieden hebben.

FAQ

  • Kan ik ontslag nemen tijdens mijn proeftijd?
    Ja, tijdens je proeftijd kun je op elk moment ontslag nemen.
  • Kan ik ontslag nemen tijdens mijn ziekte?
    Je kunt wel ontslag nemen tijdens je ziekte, maar jouw werkgever mag jou niet ontslaan om jouw ziekte.
  • Krijg ik een vergoeding bij ontslag?
    Als je ontslagen wordt heb je meestal recht op een ontslagvergoeding. Neem je zelf ontslag? Dan heb je hier geen recht op.
  • Hoe neem ik ontslag?
    Je kunt ontslag indienen door een ontslaggesprek in te plannen met je manager.